Tarihte Bugün 9 Kasım

Dünya Genelinde Önemli Olaylar

• 694 yılında Visigot Kralı Egica, Toledo’daki 17. Konsil’de Yahudileri Müslümanlara yardım etmekle suçlayarak tüm Yahudilerin köleleştirilmesine karar verdi.
• 1520’de Stockholm Kanlı Banyosu yaşandı. Danimarka, Norveç ve İsveç Kralı II. Christian’ın emriyle 50’den fazla İsveçli soylu idam edildi.
• 1620’de Mayflower gemisi, yaklaşık iki aylık deniz yolculuğunun ardından Cape Cod (Massachusetts) kıyılarını gördü. Pilgrimler buraya ulaştı.
• 1688’de Şanlı Devrim sırasında Orange’lı William Exeter’i ele geçirdi.
• 1799’da Fransa’da 18 Brumaire Darbesi başladı. Napolyon Bonaparte, Direktuar rejimini devirerek iktidarı ele geçirdi ve Birinci Konsül unvanıyla Fransa’nın fiili diktatörü oldu. Bu olay Fransız Devrimi’nin sonunu getirdi.
• 1862’de Amerikan İç Savaşı sırasında General Ambrose Burnside, George B. McClellan’ın yerine Potomac Ordusu komutanlığına atandı.
• 1872’de Boston’da Büyük Yangın başladı. İş bölgesinde çıkan yangın dar sokaklar ve gecikmeli müdahale nedeniyle hızla yayıldı; yüzlerce bina yandı.
• 1888’de Londra’da Jack the Ripper’ın beşinci ve son kurbanı olarak kabul edilen Mary Jane Kelly öldürüldü.
• 1906’da ABD Başkanı Theodore Roosevelt, Panama Kanalı çalışmalarını incelemek üzere yurt dışına resmi seyahat yapan ilk görevdeki ABD başkanı oldu.
• 1913’te Kuzey Amerika Büyük Göller bölgesinde şiddetli bir kar fırtınası zirve yaptı. 19 gemi battı, 68 bin tondan fazla yük kayboldu ve 250’den fazla kişi hayatını kaybetti.
• 1918’de Almanya’da Kasım Devrimi yaşandı. İmparator II. Wilhelm tahttan çekildiğini açıkladı ve Hollanda’ya kaçtı. Philipp Scheidemann Weimar Cumhuriyeti’ni ilan etti. Aynı yıl Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti üç renkli ulusal bayrağını kabul etti.
• 1921’de Benito Mussolini İtalya’da Ulusal Faşist Parti’yi kurdu.
• 1923’te Münih’te Birahane Darbesi (Beer Hall Putsch) bastırıldı. Adolf Hitler’in darbe girişimi başarısız oldu; 16 Nazi hayatını kaybetti.
• 1937’de Japonya, Şanghay’a girdi.
• 1938’de Kristal Gece (Kristallnacht) başladı. Nazi Almanyası ve Avusturya’da SA birlikleri ile siviller Yahudi evlerini, iş yerlerini ve sinagoglarını yağmaladı, yaktı. En az 90 Yahudi öldürüldü, yaklaşık 30 bin Yahudi erkek toplama kamplarına gönderildi. Bu olay Holokost’un öncü adımlarından biri olarak kabul edilir.
• 1953’te Kamboçya, Fransa’dan bağımsızlığını kazandı ve Kral Norodom Sihanouk yönetiminde anayasal monarşi oldu.
• 1965’te Kuzeydoğu Amerika’da Büyük Elektrik Kesintisi yaşandı. New York eyaleti, yedi komşu eyalet ve doğu Kanada’nın bazı bölgeleri karanlığa gömüldü.
• 1967’de Rolling Stone dergisinin ilk sayısı San Francisco’da yayımlandı. Aynı yıl Apollo 4 görevi kapsamında Saturn V roketi ilk kez insansız olarak fırlatıldı.
• 1985’te 22 yaşındaki Garry Kasparov, Anatoly Karpov’u yenerek o güne kadarki en genç Dünya Satranç Şampiyonu oldu.
• 1989’da Berlin Duvarı yıkıldı. Doğu Alman yetkilisi Günter Schabowski, seyahat kısıtlamalarının “hemen, gecikmeksizin” kaldırılacağını yanlışlıkla duyurdu. Binlerce Doğu Berlinli sınır kapılarına akın etti; duvar o gece açıldı ve Soğuk Savaş’ın sembolik sonu başladı. Ertesi gün insanlar duvarı parçalamaya başladı.
• 1993’te Bosna Savaşı sırasında Hırvat güçleri, Mostar’daki 16. yüzyıldan kalma tarihi Stari Most (Eski Köprü) köprüsünü top atışıyla yıktı.
• 1994’te Almanya’da Darmstadtium (element 110) ilk kez sentezlendi.
• 2000’de Hindistan’da Uttarakhand (o zamanki adıyla Uttaranchal) 27. eyalet olarak kuruldu.
• 2019’da Pakistan Başbakanı Imran Khan, Kartarpur Koridoru’nu açtı. Bu, Hindistan-Pakistan sınırında Sih tapınağına vizesiz geçiş sağlayan bir koridordu.

Türkiye’de Yaşanan Önemli Olaylar

• 1912’de Yunanistan Selanik’i işgal etti.
• 1924’te Refet Bele, Rauf Orbay ve Adnan Adıvar gibi bazı milletvekilleri Halk Fırkası’ndan istifa etti.
• 1936’da Montrö Boğazlar Sözleşmesi yürürlüğe girdi. Türkiye, İstanbul ve Çanakkale Boğazları üzerinde tam egemenlik hakkını yeniden kazandı; boğazlardan geçiş rejimi ve güvenlik düzenlendi.
• 1982’de 7 Kasım’da halkoylamasıyla kabul edilen 1982 Anayasası yürürlüğe girdi. Kenan Evren Türkiye’nin 7. Cumhurbaşkanı olarak göreve başladı.
• 1988’de Galatasaray, Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası’nda Neuchâtel Xamax’ı İstanbul’da 5-0 yenerek çeyrek finale yükseldi.
• 1989’da Kenan Evren’in cumhurbaşkanlığı görevi sona erdi; yerine Turgut Özal seçildi.

Doğumlar

• 1818: İvan Turgenyev (Rus romancı ve oyun yazarı, Babalar ve Oğullar yazarı)
• 1841: VII. Edward (Birleşik Krallık Kralı, Edward dönemi isim babası)
• 1877: Muhammed İkbal (Hint-Pakistanlı şair, filozof, Pakistan’ın manevi babası olarak kabul edilir)
• 1914: Hedy Lamarr (Avusturya asıllı Amerikalı oyuncu ve mucit; frekans atlamalı teknolojinin öncülerinden, Wi-Fi’nin temellerine katkıda bulundu)
• 1918: Spiro Agnew (ABD Başkan Yardımcısı)
• 1922: Dorothy Dandridge (Amerikalı oyuncu ve şarkıcı; Oscar’a aday gösterilen ilk siyahi kadın oyuncu)
• 1934: Carl Sagan (Amerikalı astronom, astrofizikçi, bilim yazarı; Cosmos dizisi ve kitabıyla tanınır)
• 1934: Ingvar Carlsson (İsveç Başbakanı)
• 1936: Mihail Tal (Sovyet satranç ustası, Dünya Şampiyonu)
• 1965: Ryan Murphy (Amerikalı televizyon yapımcısı, yönetmen; Glee, American Horror Story yaratıcısı)
• 1970: Chris Jericho (Amerikalı-Kanadalı profesyonel güreşçi, müzisyen)
• 1974: Alessandro Del Piero (İtalyan futbolcu)
• Türk doğumlular arasında: Halil Akbunar (futbolcu, 1993), Şanışer (müzik sanatçısı, 1987), Gökçe Bahadır (oyuncu, 1981), Erol Sander (oyuncu, 1968) gibi isimler yer alır.

Ölümler

• 1888: Mary Jane Kelly (Jack the Ripper’ın son kurbanı olarak bilinen)
• 1918: Guillaume Apollinaire (İtalyan asıllı Fransız şair ve yazar)
• 1940: Neville Chamberlain (Birleşik Krallık Başbakanı; Nazi Almanya’sına karşı yatıştırma politikasıyla bilinen)
• 1952: Chaim Weizmann (İsrail’in ilk Cumhurbaşkanı)
• 1953: İbn Suud (Suudi Arabistan’ın kurucusu ve ilk kralı)
• 1953: Dylan Thomas (Galli şair ve yazar)
• 1970: Charles de Gaulle (Fransız general, devlet adamı, Fransa Cumhurbaşkanı)
• 2004: Stieg Larsson (İsveçli yazar; Millennium serisinin yazarı)
• 2005: K. R. Narayanan (Hindistan Cumhurbaşkanı)
• Diğer isimler arasında Andy White (baterist), Ed Bradley (gazeteci) gibi figürler bulunur.