Tarihte Bugün 18 Nisan

18 Nisan, Miladi takvime göre yılın 108. günüdür (artık yıllarda 109. gün). Yıl sonuna kadar 257 gün daha kalır. Tarih boyunca bu gün, savaşlardan doğal afetlere, siyasi dönüm noktalarından kültürel ve bilimsel gelişmelere kadar çok zengin ve önemli olaylara sahne olmuştur.

DÜNYADA YAŞANAN ÖNEMLİ OLAYLAR

• 1025 – Polonya tarihinde dönüm noktası: I. Bolesław (Cesur Bolesław), Polonya’nın ilk kralı olarak taç giydi. Bu taç giyme töreni, Polonya’nın basit bir dükalık konumundan bağımsız bir krallık statüsüne geçişini resmileştirdi. Ne var ki aynı yıl içinde ölümü, yeni krallığın hemen başından itibaren siyasi istikrarsızlık riskini beraberinde getirdi.
• 1506 – Mimari bir başyapıtın doğuşu: Papa II. Julius’un talimatıyla Roma’da Aziz Petrus Bazilikası’nın temeli atıldı. İnşaat sürecinde Michelangelo, Donato Bramante ve Raffaello Sanzio gibi Rönesans’ın en büyük ustaları görev aldı. Bugün hâlâ Katolik dünyasının en önemli ibadet merkezi olan yapı, Rönesans mimarisinin doruk noktalarından biri kabul edilir.
• 1775 – Amerikan Bağımsızlık Savaşı’nın ilk kıvılcımları: Paul Revere’nin ünlü gece yarısı atlı yolculuğu bu tarihte başladı. İngiliz birliklerinin Massachusetts’teki Amerikan milis stoklarını hedef aldığını haber vermek için yola çıkan Revere’nin uyarısı, ertesi gün Lexington ve Concord çarpışmalarını tetikledi ve devrimin fiili başlangıcını hazırladı.
• 1906 – ABD tarihinin en büyük doğal felaketlerinden biri: San Francisco’da sabah saatlerinde 7.9 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Deprem sonrası çıkan kontrolsüz yangınlar kenti neredeyse tamamen yok etti. Yaklaşık 3.000 kişi hayatını kaybetti, 28 bin bina yıkıldı ve yüz binlerce kişi evsiz kaldı. Bu olay, modern deprem mühendisliği ve şehir planlamasının gelişmesinde kritik dersler bıraktı.
• 1923 – Spor tarihine geçen bir açılış: New York’ta Yankee Stadium kapılarını açtı. Açılış maçında Babe Ruth’un vurduğu home run, stadyuma “Ruth’un İnşa Ettiği Ev” lakabını kazandırdı ve burayı beyzbolun en efsanevi mekanlarından biri haline getirdi.
• 1942 – II. Dünya Savaşı’nda cesur bir misilleme: James Doolittle komutasındaki Amerikan bombardıman uçakları Tokyo, Yokohama, Kobe ve Nagoya’yı bombaladı. Bu “Doolittle Baskını”, Japonya’ya ilk kez doğrudan darbe vurulması açısından büyük psikolojik etki yarattı ve savaşın seyrini moral açısından değiştirdi.
• 1955 – Küresel dayanışmanın önemli zirvesi: Endonezya’nın Bandung kentinde Asya ve Afrika ülkelerinin katıldığı Bandung Konferansı başladı. Sukarno, Nehru gibi liderlerin öncülüğünde sömürgecilik karşıtı ortak tutum belirlendi. Bu konferans, Bağlantısızlar Hareketi’nin temel taşını oluşturdu.
• 1983 – Orta Doğu’da kanlı saldırı: Beyrut’taki ABD Büyükelçiliği’ne intihar bombası düzenlendi. Saldırıda 63 kişi (bombacı dahil) hayatını kaybetti. Bu olay, Lübnan İç Savaşı sırasında ABD hedeflerine yönelik en ağır saldırılardan biri olarak tarihe geçti.
• 2014 – Everest’te büyük trajedi: Dünyanın en yüksek zirvesinde meydana gelen çığ felaketinde 16 Nepalli dağ rehberi yaşamını yitirdi. Bu kaza, Everest tırmanış tarihinin en ölümcül olaylarından biri oldu.

Diğer Önemli Dünya Olayları 

796’da Northumbria Kralı I. Æthelred’in öldürülmesi, 1428 Ferrara Barışı, 1521 Martin Luther’in Worms yargılaması, 1902 Guatemala depremi, 1916 Dolomitler çatışmaları, 1943’te Amiral Yamamoto’nun uçağının düşürülmesi, 1946’da Milletler Cemiyeti’nin dağılması, 1951 Paris Antlaşması ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’nun kurulması gibi pek çok olay da bu güne damga vurmuştur.

TÜRKİYE’DE YAŞANAN ÖNEMLİ OLAYLAR

• 1916 – I. Dünya Savaşı döneminde Rus İmparatorluğu Trabzon Harekâtı’nı başlatarak Trabzon’u işgal etti.
• 1920 – Millî Mücadele yıllarında İstanbul Hükümeti, Kuvâ-yi Milliye’ye karşı Kuva-yi İnzibatiye kuvvetini kurdu. Bu birlikler özellikle Adapazarı çevresindeki isyanları destekledi ancak Ankara’nın düzenli ordusu karşısında yenilgiye uğradı.
• 1936 – Cumhuriyet’in sanayileşme atılımlarından biri: İzmit Kağıt Fabrikası’nda ilk kâğıt üretimi başarıyla gerçekleştirildi.
• 1939 – Harp Mükellefiyeti Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçti.
• 1960 – 27 Mayıs Darbesi’ne giden kritik süreç: TBMM’de CHP ve basını soruşturmak üzere Tahkikat Komisyonu kuruldu. İsmet İnönü bu gelişmeye karşı sert uyarılar yaparak “Bu yolda devam ederseniz ben de sizi kurtaramam” dedi.
• 1986 – Kırıkkale’nin Yahşihan beldesinde askeri mühimmat depolarında yangın çıktı ve çevre tahliye edildi.
• 1989 – Türkiye tıbbında önemli bir ilk: Ege Üniversitesi Tüp Bebek Merkezi’nde ilk tüp bebek dünyaya geldi.
• 1999 – Erken genel seçimler yapıldı ve DSP birinci parti oldu.
• 2007 – Malatya’da Zirve Yayınevi katliamı: Üç Hristiyan yayıncı (biri Alman, ikisi Türk) boğazları kesilerek öldürüldü.
• 2009 – Kuşadası’nda 5. Açık Büfe Yemek Festivali’nde 1.028 çeşit yemekle Guinness Dünya Rekoru kırıldı.

18 NİSAN’DA DOĞAN ÖNEMLİ İSİMLER

• 1590: I. Ahmed – Osmanlı İmparatorluğu’nun 14. padişahı
• 1772: David Ricardo – Klasik ekonominin öncü isimlerinden
• 1905: Yavuz Abadan – Türk hukukçu, siyasetçi ve yazar
• 1942: Tınaz Titiz – Eski Kültür ve Turizm Bakanı
• 1943: Zeki Alasya – Ünlü Türk tiyatro ve sinema sanatçısı
• 1963: Conan O’Brien – Amerikalı komedyen ve televizyon sunucusu
• 1968: Murat Kekilli – Türk müzisyen
• 1971: David Tennant – İskoçyalı oyuncu
• 1973: Haile Gebrselassie – Etiyopyalı efsane uzun mesafe koşucusu
• 1975: Kerim Tekin – Türk pop müziği sanatçısı
• 1979: Kourtney Kardashian
• 1984: America Ferrera

Ayrıca Leopold Stokowski, James Woods, Eric Roberts gibi uluslararası isimler de bu tarihte doğmuştur.

18 NİSAN’DA HAYATINI KAYBEDENLER

• 1558: Hürrem Sultan (Kanuni Sultan Süleyman’ın eşi)
• 1943: Amiral Isoroku Yamamoto (Japon donanma komutanı)
• 1955: Albert Einstein (Görelilik Teorisi’nin yaratıcısı, Nobel Fizik Ödülü sahibi)
• 1979: Esengül (Türk şarkıcı)
• 1980: Suut Kemal Yetkin (Türk yazar ve sanat tarihçisi)
• 1988: Oktay Rifat Horozcu (Türk şair ve oyun yazarı)
• 2002: Thor Heyerdahl (Kon-Tiki kaşifi)
• 2003: Teoman Köprülüler (Türk siyasetçi)

Ve daha pek çok isim: Ömer Lütfi Paşa, Justus von Liebig, Hafız Burhan, Adil Atan, Gürdal Duyar gibi Türk ve dünya tarihine damga vurmuş kişiler de 18 Nisan’da aramızdan ayrılmıştır.

18 Nisan, hem büyük acıların hem de önemli zafer ve ilerlemelerin yaşandığı bir tarihtir. San Francisco Depremi gibi yıkıcı afetler, Bandung Konferansı gibi küresel birliktelikler, Doolittle Baskını gibi cesur askeri hamleler ve Türkiye’nin sanayileşme, seçim ve bilimsel ilkleriyle dolu zengin bir gündür. Bu tarih bize geçmişin derslerini hatırlatır ve geleceğe daha bilinçli bakmamızı sağlar.