Tarihte Bugün 28 Ocak

28 Ocak’ta Dünya Tarihinde Yaşanan Önemli Olaylar

98: Roma İmparatoru Nerva'nın ölümü üzerine Trajan, Aşağı Germania'daki Köln'de imparator ilan edildi.
814: Charlemagne (Şarlman), Frank İmparatorluğu'nun ilk Kutsal Roma İmparatoru olarak bilinen hükümdarı öldü; oğlu Louis the Pious (Dindar Louis) tahta geçti.
1069: William the Conqueror tarafından Northumbria Kontu olarak atanan Robert de Comines, Durham'a girdiğinde isyancılar tarafından yenilgiye uğratıldı ve öldürüldü; bu olay Kuzey İngiltere'nin Harrying (yakıp yıkma) harekatını tetikledi.
1077: Walk to Canossa olayı: Kutsal Roma İmparatoru IV. Henry, Papa VII. Gregory tarafından aforoz edilmesinin kaldırılması için İtalya'daki Canossa'da Papa önünde diz çökerek itaat gösterdi.
1393: Fransa Kralı VI. Charles'ın Paris'teki bir maskeli baloda dansçıların kostümleri alev aldı; kral neredeyse ölüyordu (Bal des Ardents olayı).
1517: Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı ordusu, Memlük Sultanlığı’nın başkenti Kahire’ye girdi ve Mısır Osmanlı egemenliğine katıldı. Bu zafer, Osmanlı İmparatorluğu’nun Orta Doğu’daki gücünü pekiştirdi ve Memlük Sultanlığı’nın sonunu getirdi.

1547: VI. Edward, henüz 9 yaşında İngiltere Kralı oldu; babası VIII. Henry’nin ölümünün ardından tahta çıktı ve kısa süren saltanatı sırasında Reform hareketlerini destekledi.
1807: Londra’da Pall Mall Sokağı, tarihte bilinen ilk elektrikli sokak aydınlatmasına sahip oldu; bu, şehir yaşamının ve modern altyapının ilk örneklerinden sayılır.
1820: Rus kaşif Fabian Gottlieb von Bellingshausen ile Mikhail Lazarev, Antarktika kıtasını ilk kez resmi kaynaklara geçen keşiflerle belgelemişlerdir ve böylece kıtanın varlığı bilim dünyası tarafından kabul görmüştür.

1871: Fransa-Prusya Savaşı sona erdi; Fransa teslim oldu, bu teslimiyet Almanya’nın güçlenmesine ve Almanya İmparatorluğunun siyasi yapısının şekillenmesine yol açtı.
1918: Sovyetler Birliği’nde Lev Troçki önderliğinde Kızıl Ordu’nun kuruluşu, Bolşevik Devrimi sonrası iç savaşta kritik bir güç haline geldi.

1920: Son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ında “Misak-ı Millî” kabul edildi. Bu belge, Osmanlı topraklarındaki ulusal egemenlik ve sınır ilkelerini belirleyen temel ilkelerdir ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş süreçlerinde önemli rol oynamıştır.
1921: Türk siyasi hareketlerinden biri olan Mustafa Suphi ve arkadaşlarının suikast sonucu öldürülmesi (Trabzon civarında suikastla katledilmeleri olarak geçer) Türkiye’de siyasi çatışmanın sert örneklerinden biridir.

1980: ABD Sahil Güvenlik gemisi USCGC Blackthorn, Florida çıkışında bir tanker ile çarpışarak battı ve 23 mürettebat kayboldu.
1985: Ünlü yardım kampanyası USA for Africa, Afrika’daki kıtlık için dayanışma amacıyla “We Are the World” adlı yardım single’ını kaydetti; bu kayıt dünya çapında geniş yankı buldu.
1986: Challenger Uzay Mekiği kalkıştan 73 saniye sonra infilak etti; mürettebatın tamamı yaşamını yitirdi. Bu trajik kaza, uzay programları tarihindeki en dramatik felaketlerden biri olarak hafızalara kazındı.
2002: Patagonya’da TAME Flight 120 adlı uçak And Dağları yakınında düştü ve 92-94 kişi hayatını kaybetti.
2011: Mısır’da halk hareketi “Öfke Cuması” adıyla anılan geniş çaplı protestolarla devam etti; bu protestolar, dönemin Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek rejimini hedef alan kitlesel hareketlerin bir parçasıydı.

Aşağıdaki kişiler, 28 Ocak’ta farklı yıllarda doğmuş ve kendi alanlarında önemli izler bırakmışlardır:

1457: VII. Henry (İngiltere Kralı, Tudor hanedanının kurucusu).
1717: III. Mustafa (Osmanlı Sultanı).
Alan Alda – Amerikalı aktör, yönetmen ve yazar; televizyon ve tiyatro dünyasında tanınmış bir isimdir.
Tomas Lindahl – Nobel ödüllü İsveç-İngiliz biyolog, DNA onarımı çalışmalarındaki katkılarıyla bilinir.
Carlos Slim – Meksikalı iş insanı ve hayırsever; Latin Amerika’nın en zengin kişilerinden biri oldu.
Gianluigi Buffon – İtalyan futbol kalecisi, uzun kariyeri boyunca milli ve kulüp düzeyinde büyük başarılar elde etti.
Diğer modern isimler: Jackson Pollock (ressam), Arthur Rubinstein (piyanist), J. Cole (rapçi), Nick Carter (Backstreet Boys), Joey Fatone (NSYNC), Rick Ross (rapçi), Maluma (şarkıcı) vb.

Tarih boyunca 28 Ocak’ta vefat etmiş bazı önemli şahsiyetler şöyle sıralanabilir:

814: Charlemagne.
1547: VIII. Henry (İngiltere Kralı).
Neyzen Tevfik – Türk ney ustası ve hiciv şairi.
Zora Neale Hurston – Amerikalı folklorist, roman ve kısa öykü yazarı.
Billy Fury – İngiliz pop müzik yıldızı.
Klaus Fuchs – Atom fiziği alanında çalışmalar yapmış Alman bilim insanı ve casus.
Astrid Lindgren – İsveçli çocuk kitabı yazarı; “Pippi Uzunçorap” gibi eserlerle tanınır.
Space Shuttle Challenger mürettebatı (1986) – Yedi astronot; uzay mekiği kazasında yaşamlarını yitirdiler.
Türkiye'den: Mustafa Suphi ve arkadaşları (1921), Kemal Arıkan (1982), Keriman Halis Ece (2012, Türkiye'nin ilk Dünya Güzeli).

Antarktika’nın bilimsel olarak keşfi gibi keşifler, dünya coğrafyasının bilimsel anlamda anlaşılmasını derinden etkiledi.
Challenger faciası, uzay araştırmalarında güvenlik standartlarını yeniden değerlendiren dönüm noktalarından biri oldu.
Misak-ı Millî’nin kabulü, Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasal ve diplomatik zemininin şekillenmesinde kritik belge olarak kabul edilir.