Tarihte Bugün 20 Şubat

20 Şubat, tarih boyunca siyaset, savaş, bilim, sanat, kültür ve toplumsal gelişmeler açısından zengin olaylara sahne olmuş bir gündür. 

Dünyada 20 Şubat’ta Yaşanan Önemli Olaylar

Tarih boyunca 20 Şubat, keşiflerden savaşlara, bilimsel atılımlardan kültürel devrimlere kadar geniş bir yelpazede olaylara tanıklık etmiştir.

• 1339: Milano ordusu ile Lodrisio Visconti'nin San Giorgio Paralı Askerleri arasında Parabiago Savaşı meydana geldi. Visconti yenilgiye uğradı.
• 1521: İspanyol fatih Juan Ponce de León, yaklaşık 200 yerleşimciyle birlikte Florida'ya doğru yola çıktı ve San Juan, Porto Riko'dan ayrıldı.
• 1547: VI. Edward, Westminster Abbey'de taç giyerek İngiltere Kralı oldu. VIII. Henry'nin oğlu olan 9 yaşındaki Edward'ın dönemi, Protestan Reformu'nun İngiltere'de hız kazandığı bir süreç olarak kaydedildi.
• 1792: ABD Posta Servisi resmen kuruldu; posta ücretleri mesafeye göre 6-12 sent olarak belirlendi ve Başkan George Washington tarafından onaylandı.
• 1798: Papa VI. Pius, Fransız general Louis-Alexandre Berthier tarafından görevden alındı.
• 1809: ABD Yüksek Mahkemesi, federal hükümetin eyaletlerden üstün olduğunu hükme bağladı.
• 1813: Arjantinli general Manuel Belgrano, Salta Savaşı'nda kraliyetçi orduyu yendi.
• 1835: Şili'nin Concepción şehri, şiddetli bir depremle tamamen yıkıldı; binlerce insan hayatını kaybetti.
• 1839: ABD Kongresi, Washington D.C.'de düelloyu yasaklayan yasayı kabul etti; ihlal durumunda 10 yıla kadar ağır çalışma cezası öngörüldü.
• 1864: Amerikan İç Savaşı'nda Olustee Savaşı yaşandı; Florida'daki en büyük çatışmada Konfederasyon generali Joseph Finegan, Birlik generali Truman Seymour'u mağlup etti.
• 1865: Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT), mimarlık okulu olarak kuruldu.
• 1872: New York'ta Metropolitan Museum of Art halka açıldı; bugün dünyanın en büyük ve en önemli sanat müzelerinden biri haline geldi.
• 1873: İngiliz donanma subayı John Moresby, Papua Yeni Gine'deki Port Moresby'yi keşfetti ve Birleşik Krallık adına ilan etti.
• 1877: Pyotr İlyiç Çaykovski'nin Kuğu Gölü balesi, Bolşoy Tiyatrosu'nda ilk kez sahnelendi; bale tarihinin en ikonik eserlerinden biri oldu.
• 1887: Alman İmparatorluğu, İtalya Krallığı ve Avusturya-Macaristan arasında Üçlü Pakt (Üçlü İttifak) imzalandı.
• 1905: ABD Yüksek Mahkemesi, Massachusetts eyaletinin zorunlu çiçek aşısını anayasal buldu.
• 1909: İtalyan şair Filippo Tommaso Marinetti, Le Figaro gazetesinde Fütürizm Manifestosu'nu yayımladı; hız, teknoloji, makineleşme ve modern yaşamı yücelten bu akım, 20. yüzyıl sanatını derinden etkiledi.
• 1909: Hudson Motor Car Company, Detroit'te kuruldu.
• 1913: Avustralya'nın başkenti Canberra'nın inşaatı resmen başladı; tamamen planlı bir şehir olarak tasarlandı.
• 1919: Afganistan Emiri Habibullah Han suikaste uğradı; yerine geçen Amanullah Han, Afganistan'ın bağımsızlığını ilan etti.
• 1933: Japon yazar Takiji Kobayashi, antikomünist polis tarafından öldürüldü.
• 1935: Milli Eğitim Bakanlığı'nın "İlköğretim" dergisinin ilk sayısı yayımlandı.
• 1938: Adolf Hitler, Çekoslovakya ve Avusturya'daki Almanların kendi kaderlerini tayin hakkını istedi.
• 1938: Anthony Eden, İngiltere Dışişleri Bakanı olarak istifa etti; Neville Chamberlain'ın Nazi Almanya'yı yatıştırma politikasını protesto etti.
• 1939: New York Madison Square Garden'da ABD'nin en büyük pro-Nazi mitingi düzenlendi; 22.000 kişi katıldı.
• 1939: Meksika'da Paricutín Volkanı patlamaya başladı; 9 yıl süren patlama köyleri gömdü.
• 1942: Edward O'Hare, Lexington uçak gemisinden kalkarak 5 Japon bombardıman uçağını düşürdü ve ABD'nin II. Dünya Savaşı'ndaki ilk uçan ası oldu.
• 1943: Erwin Rommel komutasındaki Alman birlikleri, Kasserine Geçidi'nde Amerikan hatlarını yardı.
• 1944: II. Dünya Savaşı'nda "Big Week" operasyonu başladı; ABD bombardıman uçakları Nazi uçak fabrikalarını hedef aldı.
• 1962: Amerikalı astronot John Glenn, Friendship 7 kapsülüyle Dünya yörüngesine çıkan ilk Amerikalı oldu; 3 tur attı ve 4 saat 55 dakika sürdü.
• 1971: Uganda'da Idi Amin kendini devlet başkanı ilan etti.
• 1986: Sovyetler Birliği, Mir uzay istasyonunun çekirdek modülünü fırlattı; uzun süreli uzay araştırmalarının simgesi oldu.
• 1988: Dağlık Karabağ Özerk Oblastı, Azerbaycan'dan ayrılarak Ermenistan'a katılmak için oylama yaptı; bu karar Karabağ Savaşı'nı tetikledi.
• 1991: Slovenya Parlamentosu, Yugoslavya'dan ayrılmayı önerdi.
• 2002: Mısır'da bir yolcu treninde çıkan yangın faciasında yaklaşık 370 kişi öldü; ülkenin en büyük demiryolu facialarından biriydi.
• 2003: ABD'nin Rhode Island eyaletinde Station gece kulübünde Great White konseri sırasında çıkan yangında 100 kişi hayatını kaybetti.
• 2008: Endonezya'nın Sumatra Adası yakınlarında 7.6 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
• 2015: Finlandiya'da eşcinsel evlilik yasası onaylandı; 2017'de yürürlüğe girdi.
• 2016: Fiji'de Cyclone Winston, Güney Yarımküre'nin en güçlü tropik siklonu olarak Viti Levu Adası'na vurdu; 44 kişi öldü.

Türkiye'de 20 Şubat’ta Yaşanan Önemli Olaylar

Türkiye ve Osmanlı tarihi açısından 20 Şubat, modernleşme, bağımsızlık, altyapı ve siyasi gelişmelerle dolu bir gündür.

• 1622: II. Osman (Genç Osman), Yeniçeriler tarafından katledildi; Osmanlı tarihinde bir padişahın isyanla öldürülmesinin ilk örneği oldu ve reform girişimlerinin başarısızlığını simgeledi.
• 1833: Mısır Eyaleti'ndeki isyanın bastırılması için Rusya Filosu İstanbul'a geldi; Osmanlı-Rus ilişkilerinde kritik bir diplomatik adım.
• 1914: İstanbul'da ilk elektrikli tramvay sefere başladı; Osmanlı döneminde şehrin modern ulaşım altyapısının başlangıcı.
• 1915: Çanakkale'de İtilaf Devletleri'nin deniz saldırısı püskürtüldü; I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı savunmasının zaferlerinden biri.
• 1928: İstanbul'da "Vatandaşları Türkçe Konuşmaya Teşvik" toplantısı düzenlendi; dil reformu ve milliyetçilik hareketlerinin parçası.
• 1932: Atatürk, akşamüstü motorla Boğaziçi'nde gezinti yaptı.
• 1935: Atatürk, Ege vapuruyla Taşucu'na geldi, Silifke'ye gitti ve geri döndü; inceleme gezileri kapsamında.
• 1941: Yahudiler için transit vizesi talimatnamesi yayımlandı; II. Dünya Savaşı'nda göç politikalarının önemli bir parçası.
• 1947: 5018 sayılı İşçi ve İşveren Sendikaları Kanunu kabul edildi; sendikalara özel kanunla kurulma hakkı tanındı.
• 1961: Cumhuriyet tarihinde ilk koalisyon kabinesi, İsmet İnönü başkanlığında kuruldu.
• 1970: Boğaziçi Köprüsü'nün temeli, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay ve Başbakan Süleyman Demirel tarafından atıldı; 3 yılda tamamlanarak 1973'te açıldı, İstanbul'un simge altyapı projesi oldu.
• 1992: Vergi affı yasalaştı; askerlik süresi 12 aya indirildi.
• 1999: PKK lideri Abdullah Öcalan Kenya'da yakalanarak Türkiye'ye getirildi; terörle mücadelede dönüm noktası.

20 Şubat’ta Doğan Ünlü İsimler

Bilimden sanata, spordan siyasete kadar birçok alanda iz bırakan kişiler bu tarihte doğmuştur

• 1473: Nicolaus Copernicus (Polonyalı astronom, Güneş merkezli evren modeli).
• 1889: Hulusi Behçet (Türk dermatolog, Behçet hastalığını tanımlayan bilim insanı).
• 1925: Robert Altman (Amerikalı film yönetmeni).
• 1927: Sidney Poitier (Oscar kazanan ilk siyahi erkek oyuncu).
• 1967: Kurt Cobain (Nirvana solisti, grunge müziğin öncüsü).
• 1974: Ömer Halisdemir (Türk astsubay, 15 Temmuz kahramanı).
• 1988: Rihanna (Barbadoslu şarkıcı, oyuncu ve iş insanı).
• Diğer önemli doğanlar: Enzo Ferrari (1898), Ansel Adams (1902), Cindy Crawford (1966), Gordon Brown (1951), Ülkü Tamer (1937, Türk şair), Adnan Kahveci (1949, Türk siyasetçi), Hatice Aslan (1962, Türk oyuncu), Nazlı (1988, Türk şarkıcı).

20 Şubat’ta Vefat Eden Ünlü İsimler

Devlet adamlarından sanatçılara kadar birçok önemli şahsiyet bu tarihte aramızdan ayrılmıştır.

• 1507: Gentile Bellini (Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapan İtalyan ressam).
• 1622: II. Osman (Genç Osman, Osmanlı padişahı).
• 1948: Hulusi Behçet (Türk bilim insanı).
• 1993: Adnan Kahveci (Türk siyasetçi, trafik kazası).
• 2006: Robert Altman (Amerikalı yönetmen).
• 2022: Sidney Poitier (Amerikalı oyuncu).
• Diğer önemli ölümler: Frederick Douglass (1895), Ansel Adams (1984), İbrahim Ferrer (2005).

Özel Günler ve Bayramlar

• Dünya Sosyal Adalet Günü (Birleşmiş Milletler tarafından tanınır; eşitlik, yoksullukla mücadele vurgulanır).
• 1. Cemrenin Havaya Düşmesi (Türk folklorunda baharın habercisi; cemre havaya düşer, 19-20 Şubat civarı).

20 Şubat, özellikle Türkiye'de bağımsızlık mücadelesi, modernleşme ve kahramanlık hikayeleriyle dolu bir tarihsel miras taşır. Dünya çapında ise uzay keşifleri, sanat akımları ve direniş hareketleriyle hatırlanır. Bu gün, insanlık tarihinin hızını ve çeşitliliğini yansıtan eşsiz bir tarihtir.