Tarihte Bugün 12 Temmuz

12 Temmuz tarihi, dünya ve Türkiye tarihinde birçok önemli olaya, doğuma ve ölüme tanıklık etmiş, hafızalarda yer edinmiş bir gündür. İşte 12 Temmuz'un detaylı tarihsel yolculuğu:

Dünya Tarihinde 12 Temmuz'da Yaşanan Önemli Olaylar

• 1191 - Üçüncü Haçlı Seferi ve Akka'nın Teslimi: Haçlı Seferleri'nin önemli dönüm noktalarından biri olan Akka Kuşatması, 12 Temmuz 1191'de sona erdi. Selahaddin Eyyubi'ye bağlı birlikler, II. Filip komutasındaki Haçlı ordusuna ikinci yılın sonunda Akka Kalesi'ni teslim etmek zorunda kaldılar. Bu olay, Haçlıların bölgedeki varlıklarını sürdürmesi açısından kritikti.
• 1521 - Osmanlı'nın Zemun Fethi: Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'daki ilerleyişi devam ederken, Türk ordusu Zemun şehrine girdi. Bu fetih, Osmanlı'nın Balkanlardaki hakimiyetini daha da pekiştirdi.
• 1806 - Ren Konfederasyonu'nun Kuruluşu: Avrupa siyasi haritasını yeniden şekillendiren olaylardan biri olan Ren Konfederasyonu, 12 Temmuz 1806'da kuruldu. 16 Alman prenslik devleti, Napolyon'un etkisiyle Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'ndan ayrılarak bu konfederasyonu oluşturdular. Bu, Alman birliğinin temellerini atan önemli bir adımdı.
• 1862 - ABD'de "Medal of Honor" Onaylandı: ABD Başkanı Abraham Lincoln, Amerikan İç Savaşı sırasında ordu mensuplarına cesaret ve üstün hizmetlerinden dolayı "Medal of Honor" (Onur Madalyası) verilmesini resmen onaylayan yasayı imzaladı.
• 1918 - I. Dünya Savaşı'nda Salyan Muharebesi: Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi'nde önemli bir çatışma olan Salyan Muharebesi yaşandı. Osmanlı ordusu, bu muharebede Kura Nehri'ni kontrol altına aldı.
• 1920 - Sovyet Rusya ve Litvanya Barış Antlaşması: Sovyet Rusya ile Litvanya arasında barış antlaşması imzalandı. Bu anlaşma, Litvanya'nın egemenliğini tanıdı.
• 1933 - ABD'de Asgari Ücret Belirlendi: Amerika Birleşik Devletleri Kongresi, saat başına 33 cent olacak şekilde asgari ücreti belirledi. Bu karar, ABD'de işçi hakları açısından önemli bir dönüm noktasıydı.
• 1935 - Romanya'da Antikomünist Tutuklamalar: Romanya Krallığı'nda, antikomünist faaliyetler kapsamında Romanya Komünist Partisi liderleri tutuklandı. Bu kişiler daha sonra 1936 Craiova Duruşması olarak bilinen siyasi davada yargılandılar.
• 1950 - René Pleven Fransa Başbakanı Oldu: René Pleven, Fransa'da başbakanlık görevine getirildi.
• 1962 - The Rolling Stones'un İlk Konseri: Efsanevi İngiliz rock grubu The Rolling Stones, ilk konserlerini Londra'daki "Marquee Club"da verdi. Bu konser, grubun müzik dünyasında iz bırakacak kariyerinin başlangıcı oldu.
• 1967 - Newark Irkçı Ayaklanmaları Başladı: ABD'nin New Jersey eyaletindeki Newark şehrinde altı gün sürecek olan ırkçı ayaklanmalar patlak verdi. Olaylar sırasında 27 kişi hayatını kaybetti. Bu trajik olaylar, ABD'deki sivil haklar hareketinin ve ırkçı gerilimlerin bir yansımasıydı.
• 1975 - São Tomé ve Príncipe Bağımsızlığını Kazandı: Batı Afrika kıyısındaki São Tomé ve Príncipe, Portekiz'den bağımsızlığını ilan etti.
• 1979 - "Disco Demolition Night": Chicago White Sox stadyumunda düzenlenen "Disco Demolition Night" adlı anti-disko etkinliği, isyana dönüşerek ikinci beysbol oyununun iptal edilmesine neden oldu. Bu olay, disko müziğine karşı toplumsal bir tepkinin sembolü haline geldi.
• 1984 - ABD'de İlk Kadın Başkan Yardımcısı Adayı: Walter Mondale, ABD Başkan Yardımcısı adayı olarak Geraldine Ferraro'yu duyurdu. Ferraro, büyük bir parti tarafından aday gösterilen ilk kadın olarak tarihe geçti.
• 1991 - Hitoshi Igarashi'nin Öldürülmesi: Japon akademisyen Hitoshi Igarashi, Salman Rüşdi'nin "Şeytan Ayetleri" adlı kitabının Japonca çevirisi nedeniyle öldürüldü. Bu olay, ifade özgürlüğü ve dini hassasiyetler üzerine küresel tartışmaları tetikledi.
• 1993 - Japonya'da Deprem ve Tsunami Felaketi: Japonya'nın Hokkaido adası açıklarında Richter ölçeğine göre 7,7 şiddetinde meydana gelen deprem, 230 kişinin ölümüne neden olan yıkıcı bir tsunamiye yol açtı.
• 1994 - Bill Clinton'dan Doğu Berlin Ziyareti: ABD Başkanı Bill Clinton, Almanya'nın doğu Berlin bölgesine resmi ziyarette bulunan ilk ABD başkanı oldu. Bu ziyaret, Soğuk Savaş sonrası birleşen Almanya ile ABD arasındaki ilişkilerin güçlenmesinin bir işaretiydi.
• 2003 - USS Ronald Reagan Hizmete Girdi: ABD donanmasının nükleer güçle çalışan uçak gemisi USS Ronald Reagan, Norfolk, Virginia'da hizmete alındı.
• 2012 - Suriye İç Savaşı'nda Tremseh Katliamı: Suriye İç Savaşı sırasında Tremseh köyünde hükümet güçleri tarafından 68 ila 150 arasında sivilin öldürüldüğü katliam yaşandı.
• 2016 - Keşmir'de Olaylar ve Protestolar: Jammu Keşmir Bölgesi'nde Hizbu'l-Mücahidin Hareketi'nin üst düzey komutanlarından Burhan Wani'nin öldürülmesinin ardından büyük çaplı protesto gösterileri düzenlendi. Hindistan askerlerinin göstericilere müdahalesi sonucu çıkan olaylarda 30 kişi hayatını kaybetti.
• 2018 - Suriye Ordusu Dera'yı Geri Aldı: Suriye İç Savaşı'nda hükümet karşıtı gösterilerin başladığı ilk yer olan Dera şehri, Suriye Ordusu tarafından yeniden ele geçirildi.
• 2022 - Twitter ve Elon Musk Davası: Twitter, Elon Musk'a karşı dava açarak, 44 milyar dolarlık satın alma teklifine yasal yollarla devam etmesini talep etti. Bu dava, iş dünyasında ve teknoloji sektöründe büyük yankı uyandırdı.

Türkiye Tarihinde 12 Temmuz'da Yaşanan Önemli Olaylar

• 1878 - Kıbrıs'ın İngiltere'ye Devri: Osmanlı İmparatorluğu'nun tarihinde önemli bir dönüm noktası olan Kıbrıs Sözleşmesi ile adanın yönetimi Birleşik Krallık'a devredildi. Bu devir sonrası, Lefkoşa burçlarına ilk Birleşik Krallık bayrağı çekildi ve Kıbrıs sorununun temelleri atıldı.
• 1923 - İstiklâl Marşı Bestesi Seçimi: Türkiye Cumhuriyeti'nin ulusal marşı olan İstiklâl Marşı için Ali Rifat Bey'in bestelediği eser seçildi. Bu beste, yedi yıl boyunca kullanıldıktan sonra 1930'da Zeki Bey'in bestesiyle değiştirildi.
• 1932 - Türk Dil Kurumu'nun Kuruluşu: Mustafa Kemal Atatürk tarafından Türk dilinin geliştirilmesi, zenginleştirilmesi ve özleştirilmesi amacıyla Türk Dil Kurumu kuruldu. Bu kurum, Türk dil devriminin en önemli adımlarından biriydi.
• 1936 - Berlin Olimpiyatları'nda İlk Madalya: Berlin Olimpiyatları'nda Türkiye'ye ilk olimpiyat madalyasını, güreşte 71 kiloda üçüncü olan Ahmet Kireççi kazandırdı. Bu, Türk spor tarihi için gurur verici bir başarıydı.
• 1944 - İstanbul Yüksek Mühendis Okulu, İTÜ Oldu: İstanbul Yüksek Mühendis Okulu, kapsamlı bir reorganizasyonla İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) haline getirildi. Üniversite, İnşaat, Mimarlık, Makina ve Elektrik fakülteleri olmak üzere dört ana fakülteyle eğitime başladı.
• 1946 - Gavurbağı Katliamı: Irak'ın Kerkük şehrinde Türklere yönelik Gavurbağı Katliamı yaşandı.
• 1947 - Türkiye ve ABD Arasında İlk İkili Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri arasında askeri ve ekonomik yardımı öngören ilk ikili anlaşma imzalandı. Bu anlaşma, Türkiye'nin uluslararası politikada Batı blokuna yönelmesinde önemli bir adım oldu.
• 1948 - Ruhi Sarıalp'ten Olimpiyat Bronz Madalyası: Londra Olimpiyatları'nda Ruhi Sarıalp, üç adım atlamada üçüncü olarak Türkiye'ye bronz madalya kazandırdı.
• 1951 - Sultanahmet Adliye Sarayı'nın Temel Atma Töreni: İstanbul'da modern bir adalet binasına duyulan ihtiyaç doğrultusunda Sultanahmet Adliye Sarayı'nın temeli atıldı.
• 1958 - Kıbrıs'ta Gerilim Tırmandı: Kıbrıs'ta siyasi gerilimler ve etnik çatışmalar tırmandı. Bu tarihte beş Kıbrıslı Türk, pusuya düşürülerek öldürüldü.
• 1960 - Celâl Bayar'ın Yüce Divan'a Sevk Edilmesi: 27 Mayıs İhtilali sonrası eski Cumhurbaşkanı Celâl Bayar, "vatana ihanet" suçuyla Yüce Divan'a sevk edildi.
• 1973 - Orman Suçları Affı Kanunu Veto Edildi: Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, kamuoyunda tartışmalara yol açan Orman Suçları Affı Kanunu'nu veto etti.
• 1993 - Arzum Onan Avrupa Güzeli Seçildi: Türkiye güzeli Arzum Onan, Avrupa Güzeli tacını takarak Türkiye'ye uluslararası bir başarı kazandırdı.
• 1994 - Eski DEP Milletvekilleri Tutuklandı: Kapatılan Demokrasi Partisi'nin (DEP) eski milletvekilleri Selim Sadak ile Sedat Yurtdaş tutuklandı.
• 1997 - 55. Hükümet Güvenoyu Aldı: Mesut Yılmaz Başbakanlığındaki 55. Hükümet güvenoyu aldı. "Anasol-D" olarak bilinen bu Koalisyon Hükümeti; ANAP, DSP, Demokrat Türkiye Partisi (DTP) ve 1 bağımsız üyeden oluşuyordu.
• 2010 - İstanbul Voleybol Kulübü Kuruldu: Türk sporuna yeni bir soluk getirmek amacıyla İstanbul Voleybol Kulübü kuruldu.
• 2016 - Hürkuş Avrupa'dan Sertifika Aldı: Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen Hürkuş temel eğitim uçağı, Avrupa'dan sertifika alan ilk Türk uçağı oldu. Bu gelişme, Türk havacılık ve savunma sanayii için önemli bir başarıydı.

12 Temmuz'da Doğan Ünlüler

• MÖ 100 - Julius Caesar: Roma İmparatorluğu'nun en etkili askeri ve siyasi liderlerinden biri, tarihin en bilinen figürlerinden Julius Caesar doğdu.
• 1817 - Henry David Thoreau: Amerikalı yazar, filozof, şair ve doğa bilimci. Transandantalizm akımının önemli temsilcilerinden.
• 1884 - Amedeo Modigliani: Özgün portreleri ve uzun boyunlu nü resimleriyle tanınan, 20. yüzyılın başlarında yaşamış İtalyan ressam ve heykeltıraş.
• 1891 - Halit Fahri Ozansoy: "Beş Hececiler" akımının önemli temsilcilerinden olan Türk şair, yazar ve öğretmen.
• 1895 - R. Buckminster Fuller: Amerikalı mimar, sistem teorisyeni, yazar, mucit, fütürist ve tasarımcı. Jeodezik kubbeyi icat etmesiyle tanınır.
• 1904 - Pablo Neruda: Şilili şair, diplomat ve siyasetçi. 1971 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi.
• 1913 - Willis Eugene Lamb: Kuantum elektrodinamiği ve Lamb Kayması üzerine yaptığı çalışmalarla 1955 Nobel Fizik Ödülü'nü kazanan Amerikalı fizikçi.
• 1934 - Van Cliburn: Uluslararası Tchaikovsky Piyano Yarışması'nı kazanan ilk Amerikalı piyanist.
• 1937 - Bill Cosby: Amerikalı komedyen, oyuncu, yazar ve yapımcı.
• 1940 - Mehmet Akif İnan: Türk şair, yazar, öğretmen ve düşünür. Edebiyat ve kültür dünyasına önemli katkıları olmuştur.
• 1958 - Dilber Ay: Türkiye'nin sevilen halk müziği sanatçılarından ve aynı zamanda oyuncu kimliğiyle de tanınan bir isim.
• 1960 - Ahmet Ümit: Türkiye'nin en popüler polisiye roman yazarlarından biri.
• 1970 - İpek Tenolcay: Türk sinema ve dizi oyuncusu.
• 1973 - Umut Akyürek: Türk sanat müziği alanında bilinen ve sevilen bir ses sanatçısı.
• 1974 - Sharon den Adel: Hollandalı senfonik metal grubu Within Temptation'ın vokalisti ve söz yazarı.
• 1976 - Hüsnü Şenlendirici: Türkiye'nin yetenekli klarnet sanatçılarından.
• 1997 - Malala Yousafzai: Pakistanlı bir insan hakları aktivisti ve kadınların eğitim hakkı için verdiği mücadeleyle tanınan, 2014 Nobel Barış Ödülü'nün en genç sahibi.
• 2000 - Vinícius Júnior: Brezilyalı genç ve yetenekli futbolcu.

12 Temmuz'da Vefat Eden Ünlüler

• 1536 - Desiderius Erasmus: Hollandalı hümanist, Katolik rahip, teolog ve felsefeci. Kuzey Rönesansı'nın önemli figürlerinden.
• 1543 - Jean-Paul Marat: Fransız Devrimi'nin en radikal isimlerinden, "Halkın Dostu" (L'Ami du peuple) gazetesinin yayıncısı.
• 1892 - Alexander J. Cartwright: Modern beyzbol kurallarının şekillenmesinde önemli rol oynayan Amerikalı figür.
• 1926 - Gertrude Bell: İngiliz yazar, gezgin, casus, arkeolog ve siyasetçi. Ortadoğu'nun modern tarihinde önemli bir yere sahip.
• 1935 - Alfred Dreyfus: "Dreyfus Davası" ile dünya çapında tanınan Fransız subay. Haksız yere casuslukla suçlanması, antisemitizm ve adaletsizlik tartışmalarını tetiklemiştir.
• 1949 - Dolley Madison: Amerika Birleşik Devletleri'nin dördüncü başkanı James Madison'ın eşi ve ülkenin First Lady'si.
• 1973 - Pablo Neruda: Doğum tarihi de 12 Temmuz olan, ancak farklı bir yıl (1904) doğan Şilili şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi.
• 1979 - Minnie Riperton: Amerikalı şarkıcı-söz yazarı. Özellikle "Lovin' You" adlı şarkısıyla bilinir.
• 1998 - Jimmy Driftwood: Amerikalı folk şarkıcısı ve söz yazarı.
• 2003 - Benny Carter: Amerikalı trompetçi, besteci, aranjör ve caz orkestrası lideri. Caz müziğine önemli katkıları olmuştur.
• 2016 - Lorenzo Amurri: İtalyan yazar ve müzisyen.
• 2020 - Kelly Preston: Amerikalı oyuncu, manken ve şarkıcı.

12 Temmuz, tarihin akışında hem dünya hem de Türkiye için eşsiz izler bırakmış bir gün olarak öne çıkıyor. Kraliyet evliliklerinden bağımsızlık ilanlarına, kültürel dönüşümlerden (The Rolling Stones'un ilk konseri, Disco Demolition Night gibi) askeri ve politik gelişmelere kadar geniş bir yelpazede olaylara sahne olmuştur. Türkiye tarihi açısından ise Kıbrıs'ın idaresinin Britanya'ya devri, Türk Dil Kurumu'nun kuruluşu, Salyan Muharebesi gibi stratejik ve kültürel dönüm noktaları bu tarihte yer almaktadır. Aynı zamanda birçok önemli ismin doğumu ve vefatıyla da hafızalarda yer eden 12 Temmuz, insanlık tarihinin zengin dokusunu gözler önüne sermektedir.