Tarihte Bugün 2 Şubat

DÜNYADA YAŞANAN ÖNEMLİ OLAYLAR

• 506: Vizigotların sekizinci kralı II. Alaric, Roma hukukunun bir koleksiyonu olan Alaric'in Dua Kitabı'nı (Breviarium Alaricianum veya Lex Romana Visigothorum) ilan etti. Bu, Roma hukukunun Vizigot krallığında resmiyet kazanmasını sağlayan önemli bir yasal adım oldu.
• 880: Lüneburg Fundalığı Savaşı'nda Fransa Kralı III. Louis, Saksonya'daki Lüneburg Fundalığında İskandinav Büyük Kafir Ordusu tarafından mağlup edildi. Bu savaş, Orta Avrupa'daki Viking akınlarının bir parçasıydı ve Frank İmparatorluğu'nun zayıflığını gösterdi.
• 962: Translatio imperii olarak bilinen olayda Papa XII. John, yaklaşık 40 yıldır ilk Kutsal Roma İmparatoru olan I. Otto'yu taçlandırdı. Bu, Ortaçağ Avrupa siyasetinde Roma İmparatorluğu'nun mirasının Alman krallarına aktarılmasını simgeliyordu.
• 962 : Kutsal Roma İmparatorluğu’nun temelleri atıldı. Alman Kralı I. Otto, Roma’da Papa XII. Ioannes tarafından imparator ilan edildi. Bu olay, Orta Çağ Avrupa siyasetini derinden etkileyecek olan Kutsal Roma İmparatorluğu’nun resmen doğuşu olarak kabul edilir.
• 1536 : İspanyollar, Güney Amerika’daki en büyük yerleşimlerden biri olan Buenos Aires’i yeniden kurdu. İlk yerleşim yerli halkın saldırıları sonucu terk edilmişti. Bu ikinci kuruluş, şehrin kalıcı gelişiminin başlangıcı oldu.
• 1653 : Yeni Amsterdam (bugünkü New York) resmen şehir statüsü kazandı. Hollanda sömürge yönetimi altında olan yerleşim, ilerleyen yıllarda İngilizlerin kontrolüne geçerek dünyanın en önemli metropollerinden biri hâline gelecekti.
• 1709 : İskoç denizci Alexander Selkirk, Şili açıklarındaki Juan Fernández Adaları’nda dört yıl süren yalnız yaşamının ardından kurtarıldı. Onun hayat hikâyesi, Daniel Defoe’nun ünlü eseri Robinson Crusoe’ya ilham verdi.
• 1848 : ABD ile Meksika arasında imzalanan Guadalupe Hidalgo Antlaşması onaylandı. Bu anlaşma ile Meksika, bugünkü California, Nevada, Utah ve Arizona’nın büyük bölümünü ABD’ye bırakmak zorunda kaldı.
• 1862 : Amerikan İç Savaşı sırasında Fort Henry Muharebesi gerçekleşti. Birlik kuvvetlerinin zaferi, savaşın gidişatını kuzey lehine çevirmeye başlayan önemli adımlardan biri oldu.
• 1887 : ABD Kongresi, Dawes Yasasını kabul etti. Bu yasa, Kızılderili kabile topraklarının bireysel mülkiyete bölünmesini öngörüyor, yerli halkın sosyal yapısını ciddi biçimde sarsıyordu.
• 1913 : New York’taki Grand Central Terminali resmen açıldı. Mimari ve mühendislik açısından döneminin en ileri yapılarından biri olan istasyon, günümüzde de dünyanın en işlek ulaşım merkezlerinden biridir.
• 1919 : Polonya ile Sovyet Rusya arasında Polonya-Sovyet Savaşı başladı. Bu savaş, Doğu Avrupa sınırlarının yeniden şekillenmesinde belirleyici oldu.
• 1922 : İrlanda İç Savaşı’nın en kanlı dönemlerinden biri yaşandı. Dublin’de artan çatışmalar, ülkeyi uzun süre siyasi ve toplumsal istikrarsızlığa sürükledi.
• 1943 : II. Dünya Savaşı’nın dönüm noktalarından biri olan Stalingrad Muharebesi sona erdi. Alman 6. Ordusu teslim oldu. Bu yenilgi, Nazi Almanyası’nın savaşta geri çekilmeye başlamasının simgesi oldu.
• 1959 : Sovyetler Birliği’ne ait Luna 1, Ay’ın yakınından geçen ilk uzay aracı oldu. Bu gelişme, uzay yarışında Sovyetlerin önemli bir üstünlük sağlamasına yol açtı.
• 1971 : Uganda Devlet Başkanı Idi Amin, ülkedeki Hint kökenli nüfusa yönelik baskı ve sürgün politikalarını resmen başlattı. On binlerce insan ülkeyi terk etmek zorunda kaldı.
• 1990 : Güney Afrika’da Apartheid rejiminin sona erdirilmesi sürecinde önemli bir adım atıldı. Hükümet, Afrika Ulusal Kongresi’ni yasallaştıracağını açıkladı.
• 2009 : Barack Obama, ABD Kongresi’nde yaptığı konuşmada ekonomik krizle mücadele için büyük bir teşvik paketi açıkladı. Bu konuşma, küresel ekonomi açısından da yakından takip edildi.

TÜRKİYE’DE YAŞANAN ÖNEMLİ OLAYLAR

• 1921 : Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile Fransa arasında yürütülen temaslar hız kazandı. Bu görüşmeler, ilerleyen aylarda imzalanacak Ankara Antlaşması’nın zeminini hazırladı.
• 1925 : Doğu Anadolu’da patlak veren Şeyh Sait İsyanı öncesi bölgede güvenlik önlemleri artırıldı. Hükûmet, isyan ihtimaline karşı askerî birlikleri takviye etti.
• 1935 : Türkiye’de kadınlara tanınan siyasi hakların ardından, yerel yönetimlerde kadın temsilinin artmasına yönelik düzenlemeler kamuoyunda geniş yankı buldu.
• 1943 : II. Dünya Savaşı’nın seyrine bağlı olarak Türkiye, sınır güvenliğini artırma kararı aldı. Trakya ve Doğu Anadolu’da askerî hazırlıklar yoğunlaştırıldı.
• 1956 : Türkiye ile Irak arasında petrol ve ticaret konularını içeren ekonomik görüşmeler başladı. Bu temaslar, bölgesel iş birliklerinin güçlenmesine katkı sağladı.
• 1969 : Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT), yayın içeriklerini genişleterek eğitici ve kültürel programlara daha fazla yer vermeye başladı.
• 1984 : Türkiye’de yükseköğretim sistemine ilişkin yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi. Üniversitelerde merkezi denetim ve yapılandırma süreci hız kazandı.
• 1998 : Türkiye, Avrupa Birliği ile ilişkilerinde uyum yasaları kapsamında insan hakları ve demokratikleşme alanlarında yeni adımlar attı.
• 2011 : Van ve çevresinde yaşanan depremlerin ardından yeniden yapılanma çalışmaları hızlandı. Devlet, bölge halkı için kalıcı konut projelerini genişletti.
• 
  

2 Şubat Tarihinde Doğan Ünlüler

• 137: Didius Julianus, Roma İmparatoru (ölümü 193).
• 450: Justin I, Bizans İmparatoru (ölümü 527).
• 1425: Eleanor of Navarre, Navarra Kraliçesi (ölümü 1479).
• 1455: Johan, Danimarka Kralı (ölümü 1513).
• 1459 – VIII. Ferdinand : İspanya Kralı. Eşi Kraliçe Isabella ile birlikte Reconquista’yı tamamlayarak İspanya’nın siyasi birliğini sağladı.
• 1487: János Zápolya, Erdel Voyvodası ve Macaristan Kralı (ölümü 1540).
• 1494: Bona Sforza, Polonya Kraliçesi (ölümü 1557).
• 1522: Lodovico Ferrari, İtalyan matematikçi (ölümü 1565).
• 1649: XIII. Benedictus, Papa (ölümü 1730).
• 1717: Ernst Gideon von Laudon, Avusturyalı asker (ölümü 1790).
• 1754: Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord, Fransız siyasetçi (ölümü 1838).
• 1882: James Joyce, İrlandalı yazar ve şair (ölümü 1941). Ulysses ve Dublinliler gibi eserleriyle modernist edebiyatın öncüsü.
• 1901: Jascha Heifetz, Litvanyalı-Amerikalı kemancı (ölümü 1987).
• 1905: Ayn Rand, Amerikalı yazar (ölümü 1982). Bireycilik ve kapitalizm temalı romanlarıyla tanınır.
• 1911: Ronald Reagan, ABD Başkanı (ölümü 2004).
• 1947: Farrah Fawcett, Amerikalı aktris (ölümü 2009).
• 1948 – Christie Brinkley : Amerikalı manken ve oyuncu. Uzun yıllar dünyanın en tanınmış süper modellerinden biri oldu.
• 1971: Michael C. Hall, Amerikalı aktör.
• 1977: Shakira, Kolombiyalı şarkıcı, söz yazarı ve dansçı. Latin pop müziğini küresel ölçekte popüler hâle getiren isimlerden biridir.
• 1987: Gerard Piqué, İspanyol futbolcu.

2 Şubat Tarihinde Ölen Ünlüler

• 193: Didius Julianus, Roma İmparatoru (doğumu 137).
• 527: Justin I, Bizans İmparatoru (doğumu 450).
• 1479: Eleanor of Navarre, Navarra Kraliçesi (doğumu 1425).
• 1513: Johan, Danimarka Kralı (doğumu 1455).
• 1540: János Zápolya, Erdel Voyvodası (doğumu 1487).
• 1709 – Alexander Selkirk : Issız adada geçirdiği yıllarla edebiyata ilham veren İskoç denizci.
• 1907: Dmitri Mendeleev, Rus kimyager, periyodik tabloyu geliştiren (doğumu 1834).
• 1941: James Joyce, İrlandalı yazar (doğumu 1882).
• 1970 – Bertrand Russell : İngiliz filozof, matematikçi ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi. Mantık ve analitik felsefenin öncülerindendir.

• 1979: Sid Vicious, İngiliz müzisyen (doğumu 1957).
• 1987: Jascha Heifetz, Kemancı (doğumu 1901).
• 1996: Gene Kelly, Amerikalı dansçı ve aktör (doğumu 1912).
• 2005 – Max Schmeling : Alman boksör. 1930’lu yıllarda dünya ağır sıklet boksuna damga vurdu.
• 2014: Philip Seymour Hoffman, Amerikalı aktör (doğumu 1967).