Tarihte Bugün 30 Ocak
Olaylar
- MÖ 58: Roma İmparatoru Augustus'un eşi Livia doğdu (bu olay aynı zamanda doğumlar kısmında da belirtilmiştir, ancak tarihi bir bağlamda burada da yer almaktadır).
- 1018: Polonya ile Kutsal Roma İmparatorluğu arasında Bautzen Barışı imzalandı, bu anlaşma Orta Avrupa'daki siyasi dengeleri etkiledi.
- 1287: Kral Wareru, Hanthawaddy Krallığı'nı kurarak Pagan Krallığı'ndan bağımsızlığını ilan etti, bu Güneydoğu Asya'daki krallık yapılarını dönüştürdü.
- 1607: İngiltere'de Bristol Kanalı ve Severn Nehri kıyılarında meydana gelen büyük sel felaketi, yaklaşık 200 mil karelik alanı yok etti ve tahmini olarak 2.000 kişinin ölümüne yol açtı.
- 1648: Seksen Yıl Savaşları'nın sona ermesiyle Münster ve Osnabrück Antlaşmaları imzalandı, bu anlaşmalar Hollanda ile İspanya arasındaki uzun süren çatışmayı bitirdi ve Avrupa'da yeni bir siyasi düzen getirdi.
- 1649: İngiltere Kralı I. Charles, Whitehall Sarayı'nda idam edildi; bu olay, İngiliz monarşisi ile parlamento arasındaki güç mücadelesinin doruk noktasıydı.
- 1661: İngiltere Commonwealth'in Lord Koruyucusu Oliver Cromwell, ölümünden iki yıldan fazla süre geçmiş olmasına rağmen, tahttan indirdiği kralın idamının 12. yıldönümünde sembolik olarak idam edildi.
- 1662: Çinli general Koxinga, dokuz aylık bir kuşatmanın ardından Tayvan adasını ele geçirdi, bu zafer Çin'in ada üzerindeki egemenliğini güçlendirdi.
- 1667: Andrusovo Ateşkesi imzalanarak 1654-1667 yılları arasındaki Rus-Polonya Savaşı sona erdi, bu anlaşma Doğu Avrupa'daki sınırları yeniden şekillendirdi.
- 1789: Tây Sơn güçleri, Qing ordularına karşı zafer kazanarak başkent Thăng Long'u (bugünkü Hanoi) kurtardı, bu olay Vietnam tarihinin önemli bir dönüm noktasıydı.
- 1806: Orijinal Lower Trenton Köprüsü (daha sonra Trenton Makes the World Takes Köprüsü olarak bilinen), Delaware Nehri üzerinde Morrisville, Pennsylvania ile Trenton, New Jersey'yi bağlayarak hizmete açıldı.
- 1820: Edward Bransfield, Trinity Yarımadası'nı keşfederek Antarktika'nın varlığını iddia etti, bu keşif kıta tarihinin başlangıcıydı.
- 1826: Dünyanın ilk modern asma köprüsü olarak kabul edilen Menai Asma Köprüsü, Anglesey Adası'nı Galler'in kuzeybatı kıyısına bağlayarak açıldı.
- 1835: Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Andrew Jackson'a yönelik ilk suikast girişimi gerçekleşti; Richard Lawrence iki tabancayla ateş etti ancak her ikisi de tutukluk yaptı ve Jackson kalabalık tarafından kurtarıldı.
- 1847: Kaliforniya'da Yerba Buena şehrinin adı resmi olarak San Francisco olarak değiştirildi, bu değişiklik şehrin hızlı büyümesinin simgesiydi.
- 1858: İlk Hallé orkestra konseri Manchester, İngiltere'de verildi; bu etkinlik, The Hallé'nin tam zamanlı profesyonel bir orkestra olarak kuruluşunu temsil etti.
- 1862: Amerikan İç Savaşı sırasında ilk Amerikan demir kaplı savaş gemisi USS Monitor denize indirildi, bu gemi deniz savaşlarının geleceğini değiştirdi.
- 1867: Mutsuhito, Japonya İmparatoru olarak tahta çıktı ve Meiji Dönemi başladı, bu dönem Japonya'nın modernleşmesinin başlangıcıydı.
- 1889: Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Rudolf, metresi Baroness Mary Vetsera ile Mayerling'de ölü bulundu; bu olay intihar olarak kabul edildi ve imparatorluk ailesini sarstı.
- 1902: Londra'da ilk Anglo-Japon İttifakı imzalandı, bu ittifak Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengelerini etkiledi.
- 1908: Hint pasifist lider Mohandas Karamchand Gandhi, ayın başlarında aldığı iki aylık hapis cezasından sonra Jan C. Smuts tarafından serbest bırakıldı.
- 1911: USS Terry, Havana, Küba yakınlarında Douglas McCurdy'yi kurtararak denizde ilk uçak kurtarma operasyonunu gerçekleştirdi.
- 1919: Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasını kararlaştırdı; bu karar, Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesini tetikledi.
- 1920: Japon otomobil devi Mazda, başlangıçta mantar üretimi yapan bir şirket olarak kuruldu.
- 1923: Yunanistan ile Türkiye arasında Nüfus Mübadelesi Antlaşması imzalandı; Aralık 1923'te başlayıp 1927'ye kadar süren bu süreçte yaklaşık 400 bin Türk ve 1 milyondan fazla Rum zorla yer değiştirdi. (Türkiye'ye özgü: Bu anlaşma, en az 1.6 milyon kişiyi etkileyerek büyük mülteci akımlarına yol açtı ve her iki ülkenin demografisini kalıcı olarak değiştirdi.)
- 1925: Türk Hükümeti, Piskopos VI. Konstantin'in İstanbul dışına çıkarılmasına karar verdi. (Türkiye'ye özgü: Konstantin'in Konstantinopolis'ten kovulması, Rum Ortodoks Patrikhanesi ile ilişkilerde gerginlik yarattı.)
- 1925: Türk hükümeti, Konstantin VI'yı Konstantinopolis'ten resmen kovdu.
- 1930: Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu. (Türkiye'ye özgü: Bu cemiyet, ekonomik bağımsızlık ve tasarruf bilincini yaymayı amaçladı.)
- 1930: Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu, kulaklara ait toprakların müsaderesini emretti; bu Dekulakizasyon kampanyası sırasında milyonlarca kişi idam edildi veya sürgün edildi.
- 1931: Boksör Küçük Kemal, Yunanistan şampiyonu Angelidis'i yenerek önemli bir zafer kazandı. (Türkiye'ye özgü.)
- 1933: Adolf Hitler'in iktidara yükselişi: Hitler, Almanya Şansölyesi olarak göreve başladı; bu olay, Nazi rejiminin başlangıcı ve II. Dünya Savaşı'na giden yolu açtı.
- 1939: Adolf Hitler, Reichstag'da yaptığı konuşmada, bir dünya savaşı durumunda Avrupa'daki Yahudi ırkının yok olacağını öngördü.
- 1942: İran'da Tudeh Partisi kuruldu, bu parti İran'ın komünist hareketinin temelini attı.
- 1942: Türkiye'de pasta yapımı ve ticareti yasaklandı, stokçulara ağır cezalar getirildi. (Türkiye'ye özgü: Bu karar, II. Dünya Savaşı sırasındaki ekonomik kısıtlamaların bir parçasıydı.)
- 1942: II. Dünya Savaşı sırasında Japon güçleri, Hollanda Doğu Hint Adaları'ndaki Ambon adasını işgal etti; yaklaşık 300 Müttefik askeri teslimiyet sonrası öldürüldü ve kalan esirlerin dörtte biri savaşı göremedi.
- 1943: Winston Churchill, Adana'ya gelerek İsmet İnönü ile "Adana Görüşmesi"ni gerçekleştirdi. (Türkiye'ye özgü: Bu görüşme, Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'ndaki tarafsızlığını tartıştı.)
- 1944: II. Dünya Savaşı'nda Cisterna Savaşı başladı; bu çatışma, Operasyon Shingle'ın parçası olarak orta İtalya'da Müttefiklerin ilerleyişini etkiledi.
- 1945: II. Dünya Savaşı'nda Wilhelm Gustloff gemisi, aşırı dolu halde Sovyet denizaltısı tarafından torpillenerek Baltık Denizi'nde battı; yaklaşık 9.500 kişi öldü, bu deniz tarihinin en büyük felaketlerinden biriydi.
- 1945: II. Dünya Savaşı'nda Cabanatuan Baskını: 126 Amerikan Ranger ve Filipinli direnişçiler, Japon kontrolündeki Cabanatuan esir kampından 500'den fazla Müttefik mahkumu kurtardı.
- 1946: Macaristan'da komünist rejim ilan edildi ve Macaristan Halk Cumhuriyeti kuruldu.
- 1948: Kış Olimpiyat Oyunları, İsviçre'nin St. Moritz kentinde başladı.
- 1948: Hindistan lideri Mahatma Gandhi, Yeni Delhi'deki evinde Hindu milliyetçisi Nathuram Godse tarafından suikasta uğradı; Başbakan Jawaharlal Nehru ulusa "Hayatlarımızın ışığı söndü" diye seslendi ve bu tarih Hindistan'da "Şehitler Günü" olarak anılır.
- 1948: British South American Airways'e ait Tudor IV Star Tiger uçağı, Bermuda Üçgeni üzerinde kayboldu.
- 1948: British South American Airways'e ait bir uçak, Atlantik Okyanusu'ndaki Bermuda Şeytan Üçgeni'nde kayboldu.
- 1950: Sovyetler Birliği, Kuzey Vietnam rejimini tanıdı; Fransa bu kararı protesto etti.
- 1951: Sağlık Bakanı Ekrem Üstündağ, bakımsızlık nedeniyle her yıl 300 bin yurttaşın öldüğünü açıkladı. (Türkiye'ye özgü.)
- 1956: Amerika Birleşik Devletleri'nde Sivil Haklar Hareketi lideri Martin Luther King Jr.'ın evi, Montgomery otobüs boykotu nedeniyle bombalandı.
- 1959: Umman İmamı'nın son kaleleri Saiq ve Shuraijah, Maskat Sultanlığı güçleri tarafından ele geçirildi ve Jebel Akhdar Savaşı sona erdi.
- 1959: Buzlu sularda çalışmak için tasarlanmış MS Hans Hedtoft, ilk seferinde buzdağına çarparak battı; gemideki 95 kişi öldü.
- 1960: Çad'da Afrika Ulusal Partisi, geleneksel partilerin birleşmesiyle kuruldu.
- 1964: Güney Vietnam'da General Nguyễn Khánh, General Dương Văn Minh'in cuntasını kansız bir darbeyle devirdi.
- 1967: Türkiye'de ilk resmi televizyon yayını Ankara'da yapıldı. (Türkiye'ye özgü: Bu yayın, TRT'nin başlangıcını işaret etti.)
- 1968: Vietnam Savaşı'nda Tet Taarruzu başladı; Viet Cong ve Kuzey Vietnam Ordusu, Güney Vietnam, ABD ve müttefiklerine karşı sürpriz saldırılar düzenledi.
- 1969: The Beatles, Londra'daki Apple Records çatısında son halka açık performanslarını verdi; doğaçlama konser polis tarafından durduruldu (Beatles Çatı Konseri).
- 1969: Türkiye'de ilk böbrek nakli, Beyoğlu Devlet Hastanesi'nde Yusuf Özer'e yapıldı; ancak hasta, böbreğin bir akıl hastasından alındığını iddia ederek savcılığa başvurdu. (Türkiye'ye özgü.)
- 1971: İstanbul'da Dev-Genç üyeleri, "Özel Eğitimin Devletleştirilmesi" talebiyle yürüyüş düzenledi. (Türkiye'ye özgü.)
- 1972: Kanlı Pazar: İngiliz paraşütçüleri, Kuzey İrlanda'nın Derry kentinde anti-hapis protestocularına ateş açtı; 13 kişi öldü, bir kişi yaralarından dolayı daha sonra hayatını kaybetti.
- 1972: Pakistan, Bangladeş'in tanınması nedeniyle İngiliz Milletler Topluluğu'ndan ayrıldı.
- 1974: Pan Am Uçuş 806, Amerikan Samoa'daki Pago Pago Havalimanı yakınlarında düştü; 97 kişi öldü.
- 1975: Monitor Ulusal Deniz Koruma Alanı, ABD'nin ilk ulusal deniz koruma alanı olarak kuruldu.
- 1975: THY'nin İzmir-İstanbul seferini yapan Bursa uçağı Marmara Denizi'ne düştü; 41 kişi öldü. (Türkiye'ye özgü.)
- 1976: George H. W. Bush, CIA'nin 11. direktörü olarak atandı.
- 1979: İran Hükümeti, Fransa'da sürgünde olan Ayetullah Humeyni'nin ülkeye dönmesine izin verdiğini açıkladı.
- 1979: Varig Boeing 707-323C kargo uçağı, Tokyo'dan kalktıktan 30 dakika sonra Pasifik Okyanusu üzerinde kayboldu.
- 1980: Yabancı bankaların Türkiye'de şube açması, Yabancı Sermaye Kanunu kapsamına alındı; şubelere kâr transfer hakkı verildi. (Türkiye'ye özgü.)
- 1982: Richard Skrenta, ilk PC virüsü Elk Cloner'ı yazdı; 400 satırlık kod, Apple boot programı olarak gizlendi.
- 1983: Nijerya Hükümeti, 1 milyondan fazla Ganalı ve 700 bine yakın Batı Afrikalı işçiyi sınır dışı etti.
- 1983: 12 Eylül Darbesi'nin 36. idamı: Sol görüşlü bakkal Battal Türkaslan'ı öldüren sağ görüşlü militan Ahmet Kerse idam edildi. (Türkiye'ye özgü.)
- 1985: Ege Denizi'nde "Deniz Kurdu-85" tatbikatı sırasında bir tank çıkarma gemisi fırtınada battı; 39 denizci öldü. (Türkiye'ye özgü.)
- 1987: Bakanlar Kurulu, askerlik yasasında değişiklik onayladı; çağdışı kalma yaşı 46'dan 41'e indirildi, öğretmenler askerliğini öğretmen olarak yapacak, bedelli askerlik herkese açıldı. (Türkiye'ye özgü.)
- 1989: Afganistan'ın Kabil kentindeki ABD Elçiliği kapatıldı.
- 2000: Kenya Airways Uçuş 431, Fildişi Sahili açıklarında Atlantik Okyanusu'na düştü; 169 kişi öldü.
- 2001: TBMM'de iç tüzük tartışmaları sırasında çıkan kavgada DYP Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu kalp krizi geçirerek öldü. (Türkiye'ye özgü.)
- 2002: Slobodan Milošević, BM savaş suçları mahkemesinde kendisine karşı "şeytani ve düşmanca" tutum olduğunu iddia etti.
- 2003: Belçika, aynı cinsiyetten evlilikleri yasallaştırdı; bu, Hollanda'dan sonra dünyadaki ikinci ülke oldu.
- 2005: Irak'ta 50 yıldır ilk çok partili seçimler yapıldı; Sünniler boykot etti, Şiiler kazandı, Celal Talabani ilk Kürt Devlet Başkanı, İbrahim el-Caferi Başbakan oldu.
- 2006: Goleta posta tesisinde saldırı: Saldırgan yedi kişiyi öldürdükten sonra intihar etti.
- 2007: Microsoft, Windows Vista'yı piyasaya sürdü; bu, NT tabanlı bir işletim sisteminin büyük sürümüydü.
- 2013: Naro-1, Güney Kore'nin ilk taşıyıcı roketi olarak fırlatıldı.
- 2020: Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 salgınını Uluslararası Kamu Sağlığı Acil Durumu ilan etti.
Doğumlar
- MÖ 58: Livia, Roma İmparatoru Augustus'un karısı.
- 133: Didius Julianus, Roma İmparatoru.
- 1410: William Calthorpe, İngiliz şövalye.
- 1520: William More, İngiliz saray mensubu.
- 1563: Franciscus Gomarus, Hollandalı teolog ve akademisyen.
- 1573: Georg Friedrich, Baden-Durlach Markgrafı.
- 1580: Gundakar, Liechtenstein Prensi ve Viyana saray yetkilisi.
- 1590: Lady Anne Clifford, 14. Baroness de Clifford.
- 1621: II. György Rákóczi, Erdel Prensi.
- 1628: George Villiers, 2. Buckingham Dükü, İngiliz devlet adamı.
- 1661: Charles Rollin, Fransız tarihçi ve eğitimci.
- 1697: Johann Joachim Quantz, Alman flütçü ve besteci.
- 1703: François Bigot, Fransız politikacı.
- 1720: Bernardo Bellotto, İtalyan veduta ressamı ve baskı sanatçısı.
- 1720: Charles De Geer, İsveçli entomolog ve arkeolog.
- 1754: John Lansing Jr., Amerikalı avukat ve politikacı.
- 1775: Walter Savage Landor, İngiliz şair ve yazar.
- 1781: Adelbert von Chamisso, Alman botanist ve şair.
- 1781: Adelbert von Chamisso, Alman yazar.
- 1807: William Henry Leonard Poe, Amerikalı denizci ve amatör şair.
- 1816: Nathaniel P. Banks, Amerikalı general ve politikacı, Massachusetts'in 24. Valisi.
- 1822: Franz Ritter von Hauer, Avusturyalı jeolog ve küratör.
- 1828: Rainilaiarivony, Madagaskarlı siyasetçi.
- 1841: Félix Faure, Fransız politikacı ve Fransa'nın 7. Cumhurbaşkanı.
- 1844: Richard Theodore Greener, Amerikalı avukat, akademisyen ve diplomat.
- 1846: Angela of the Cross, İspanyol rahibe ve azize.
- 1846: Francis Bradley, İngiliz idealist filozof.
- 1847: Virginia Eliza Clemm Poe, Amerikalı yazar.
- 1861: Charles Martin Loeffler, Alman-Amerikalı kemancı ve besteci.
- 1862: Walter Damrosch, Alman-Amerikalı orkestra şefi ve besteci.
- 1866: Gelett Burgess, Amerikalı yazar, şair ve eleştirmen.
- 1872: Eduard Bloch, Avusturyalı tıp uzmanı.
- 1878: A. H. Tammsaare, Estonyalı yazar.
- 1882: Franklin D. Roosevelt, Amerikalı avukat ve devlet adamı, ABD'nin 32. Başkanı.
- 1889: Jaishankar Prasad, Hint şair ve oyun yazarı.
- 1894: III. Boris, Bulgaristan Çarı.
- 1895: Wilhelm Gustloff, Nasyonal Sosyalist Alman lider.
- 1899: Max Theiler, Güney Afrikalı virolog ve akademisyen, Nobel Ödülü sahibi.
- 1900: Martita Hunt, Arjantin doğumlu İngiliz aktris.
- 1901: Rudolf Caracciola, Alman yarış pilotu.
- 1902: Nikolaus Pevsner, Alman-İngiliz tarihçi ve akademisyen.
- 1910: Chidambaram Subramaniam, Hint avukat ve politikacı, Hindistan Savunma Bakanı.
- 1911: Roy Eldridge, Amerikalı caz trompetçisi.
- 1912: Werner Hartmann, Alman fizikçi ve akademisyen.
- 1912: Francis Schaeffer, Amerikalı papaz ve teolog.
- 1912: Barbara W. Tuchman, Amerikalı tarihçi ve yazar.
- 1913: Amrita Sher-Gil, Macar-Hint ressam.
- 1914: Luc-Marie Bayle, Fransız komutan ve ressam.
- 1914: John Ireland, Kanadalı-Amerikalı aktör ve yönetmen.
- 1914: David Wayne, Amerikalı aktör.
- 1915: Joachim Peiper, Alman SS subayı.
- 1915: John Profumo, İngiliz asker ve politikacı, Savaş Bakanı.
- 1917: Paul Frère, Belçikalı yarış pilotu ve gazeteci.
- 1918: David Opatoshu, Amerikalı aktör ve senarist.
- 1919: Fred Korematsu, Amerikalı aktivist.
- 1920: Michael Anderson, İngiliz yönetmen ve yapımcı.
- 1920: Patrick Heron, İngiliz ressam.
- 1920: Delbert Mann, Amerikalı yönetmen ve yapımcı.
- 1922: Dick Martin, Amerikalı komedyen, aktör ve yönetmen.
- 1923: Marianne Ferber, Çek-Amerikalı ekonomist ve yazar.
- 1924: Ernie Calverley, Amerikalı basketbol oyuncusu ve koç.
- 1924: S. N. Goenka, Burma-Hint yazar ve eğitimci.
- 1925: Douglas Engelbart, Amerikalı bilgisayar bilimcisi, bilgisayar faresinin mucidi.
- 1927: Olof Palme, İsveç devlet adamı ve 26. Başbakanı.
- 1928: Harold Prince, Amerikalı yönetmen ve yapımcı.
- 1928: Paul Seymour, Amerikalı basketbol oyuncusu ve koç.
- 1929: Lois Hole, Kanadalı iş kadını ve politikacı, Alberta'nın 15. Vali Yardımcısı.
- 1929: Hugh Tayfield, Güney Afrikalı kriket oyuncusu.
- 1929: Lucille Teasdale-Corti, Kanadalı-İtalyan doktor ve insani yardım çalışanı.
- 1930: Gene Hackman, Amerikalı aktör ve yazar.
- 1930: Magnus Malan, Güney Afrikalı general ve politikacı, Güney Afrika Savunma Bakanı.
- 1931: John Crosbie, Kanadalı avukat ve politikacı, Kanada Adalet Bakanı.
- 1931: Shirley Hazzard, Avustralya-Amerikalı romancı, kısa öykü yazarı ve denemeci.
- 1932: Knock Yokoyama, Japon komedyen ve politikacı.
- 1932: Lady Mary Colman, İngiliz soylu ve hayırsever.
- 1934: Tammy Grimes, Amerikalı aktris ve şarkıcı.
- 1935: Richard Brautigan, Amerikalı romancı, şair ve kısa öykü yazarı.
- 1935: Elsa Martinelli, İtalyan aktris (muhtemel kısmi liste, devamı için kaynaklar).
- 1937: Boris Spassky, Rus satranç oyuncusu.
- 1937: Vanessa Redgrave, İngiliz tiyatro, televizyon ve sinema oyuncusu.
- 1938: İslam Kerimov, Özbekistan Devlet Başkanı.
- 1938: Mohamed Salah Dembri, Cezayirli siyasetçi ve diplomat.
- 1941: Dick Cheney, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 46. Başkan Yardımcısı.
- 1945: Elisabeth Haarr, Norveçli tekstil sanatçısı.
- 1956: Feridun Sinirlioğlu, Türk diplomat ve siyasetçi. (Türkiye'ye özgü.)
- 1962: II. Abdullah, Ürdün Kralı.
- 1963: Thomas Brezina, Avusturyalı çocuk kitapları yazarı.
- 1965: Hazım Körmükçü, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu. (Türkiye'ye özgü.)
- 1968: VI. Felipe, İspanya'nın mevcut kralı.
- 1973: Hakan Kaygusuz, Türk futbolcu. (Türkiye'ye özgü.)
- 1973: Jalen Rose, emekli Amerikan profesyonel basketbol oyuncusu.
- 1974: Abdüzzahir es-Saka, Mısırlı eski futbolcu.
- 1974: Christian Bale, Galli sinema oyuncusu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ı sahibi.
- 1974: Olivia Colman, İngiliz oyuncu.
- 1975: Juninho Pernambucano, Brezilyalı futbolcu.
- 1976: Cristian Brocchi, İtalyan futbolcu.
- 1977: Ertuğrul Doğan, Türk iş adamı ve Trabzonspor başkanı. (Türkiye'ye özgü.)
- 1984: Kid Cudi, Amerikalı rapçi.
- 1984: Kotoshōgiku Kazuhiro, Japon profesyonel sumo güreşçisi.
- 1985: Gisela Dulko, Arjantinli tenisçi.
- 1986: Jordan Carver, Alman model ve oyuncu.
- 1987: Rebecca Quin, İrlandalı profesyonel güreşçi.
- 1987: Phil Lester, İngiliz YouTuber.
- 1987: Arda Turan, Türk futbolcu. (Türkiye'ye özgü.)
- 1989: Tomás Mejías, İspanyol kaleci.
- 1989: Giacomo Nizzolo, İtalyan yarış bisikletçisi.
- 1989: Kemal Cingirt, Türk futbolcu. (Türkiye'ye özgü.)
- 1989: Franck Tabanou, Fransız futbolcu.
- 1989: Liam McLean, İngiliz müzik prodüktörü ve DJ.
- 1995: Jack Laugher, İngiliz atlama sporcusu.
- 1997: Meltem Avcı, Türk basketbolcu. (Türkiye'ye özgü.)
- 2001: Curtis Jones, İngiliz futbolcu.
Ölümler
- 970: I. Petr, 927-969 yılları arasında Tuna Bulgar Devleti'nin çarı (d. 927).
- 1181: Takakura, Japonya'nın 80. imparatoru (d. 1161).
- 1649: I. Charles, 1625'ten idam edildiği 1649'a kadar İngiltere, İskoçya ve İrlanda kralı (d. 1600).
- 1730: II. Petro, Rusya İmparatoru (d. 1715).
- 1806: Vicente Martín y Soler, İspanyol besteci (d. 1754).
- 1838: Osceola, Seminole Kızılderili lideri (d. 1804).
- 1847: Virginia Eliza Clemm Poe, Amerikalı yazar (d. 1822).
- 1858: Coenraad Jacob Temminck, Hollandalı aristokrat, zoolog, ornitolog ve küratör (d. 1778).
- 1867: Kōmei, Japonya'nın 121. imparatoru.
- 1888: Asa Gray, Amerikalı botanist (d. 1810).
- 1948: Mahatma Gandhi, Hint bağımsızlık lideri ve pasif direnişin öncüsü (d. 1869).
- 1948: Orville Wright, havacılığın öncüsü, Wright kardeşlerden biri (d. 1871).
- 1951: Ferdinand Porsche, otomobil mühendisi (d. 1875).
- 1955: Mim Kemal Öke, Türk tıp profesörü (d. 1884). (Türkiye'ye özgü.)
- 1963: Francis Poulenc, Fransız besteci (d. 1899).
- 1991: Hulusi Sayın, emekli Türk korgeneral (d. 1926). (Türkiye'ye özgü.)
- 1991: John Bardeen, Nobel ödüllü Amerikalı fizikçi, transistörün mucitlerinden (d. 1908).
- 1998: Ali Ulvi Ersoy, Türk karikatürist (d. 1924). (Türkiye'ye özgü.)
- 2001: Jean-Pierre Aumont, Fransız aktör (d. 1911).
- 2006: Coretta Scott King, Amerikalı sivil haklar aktivisti ve Martin Luther King Jr.'ın eşi (d. 1927).
- 2007: Sidney Sheldon, Amerikalı yazar ve senarist (d. 1917).
- 2010: Fatma Refet Angın, Türkiye'nin ilk kadın öğretmenlerinden biri (d. 1915). (Türkiye'ye özgü.)
- 2015: Hakkı Kıvanç, Türk oyuncu (d. 1935). (Türkiye'ye özgü.)
Türkiye'ye Özgü Olaylar
- 1919: Paris Barış Konferansı'nda Osmanlı topraklarının paylaşımı kararlaştırıldı; bu, yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş mücadelesini doğrudan etkiledi.
- 1923: Nüfus Mübadelesi Antlaşması; Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus değişimini belirleyen bu anlaşma, toplumları büyük ölçüde dönüştürdü.
- 1930: Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'nin kuruluşu, ekonomik kalkınmayı teşvik etti.
- 1931: Boksör Küçük Kemal'in Yunan şampiyonunu yenmesi, spor tarihine geçti.
- 1942: Pasta yapımı ve ticareti yasağı ile stokçuluk cezaları, savaş dönemi ekonomisini yansıttı.
- 1943: Churchill-İnönü Adana Görüşmesi, Türkiye'nin savaş stratejisini şekillendirdi.
- 1951: Sağlık Bakanı'nın bakımsızlık kaynaklı ölümler açıklaması, sağlık politikalarını gündeme getirdi.
- 1967: İlk resmi TV yayını Ankara'da, medya tarihinin başlangıcıydı.
- 1969: İlk böbrek nakli, tıp alanında milattı.
- 1971: Dev-Genç'in eğitim yürüyüşü, gençlik hareketlerini simgeledi.
- 1975: THY uçağı kazası, havacılık tarihine üzücü bir not düştü.
- 1980: Yabancı banka düzenlemesi, ekonomiyi açtı.
- 1983: 12 Eylül idamı, dönemin siyasi baskısını gösterdi.
- 1985: Deniz Kurdu tatbikatı kazası, askeri kayıplara yol açtı.
- 1987: Askerlik yasası değişiklikleri, toplum yapısını etkiledi.
- 2001: Milletvekili Şıhanlıoğlu'nun ölümü, meclis tartışmalarını yansıttı.
Bu derleme, 30 Ocak'ın zengin tarihini yansıtmaktadır; hem küresel hem yerel olaylar, insanlık tarihinin çeşitliliğini göstermektedir.
Yorumlar
Yorum Gönder
Fikirlerinizi paylaşırsanız sevinirim.